Сўнгги янгиликлар

Мақолалар

МИССОНЕРЛАР МАКСАДИ ФИТНАДИР

Миссионерлик (миссия-лотинча юбориш, топшириқ)-бирор динга эътиқод қилувчи халқлар орасида бошқа бир дини тарғиб қилиш демакдир. Миссионерлик асосан, христианликка хос бўлиб, бу харакат христианлик Византия имперасида давлат дини сифатида эълон қилиганидан эътиборан олиб борилади. Мазкур харакатнинг илк даврида христиан миссионерлари ўзларининг миссионерлик харакатларини Европа ва Яқин Шарқдаги кўп худоликка сиғиниб келган аҳолини якка худоликка тарқиб қилишдан иборат деб кўрсатганлар.
Кейинчалик бундай қарашлари эскирди, хусусан ҳозирги вақтда келиб, жаҳон аҳолисининг деярлик 80-90 фоизи ўз динига, аксарият ҳолларда якка худоликка эга бўлган даврда «Миссионерлик» ва айниқса, «прозелитизим» салбий бир ҳолатга айланиб қолди.

Батафсил...

МИЛЛАТЛАРАРО ТОТУВЛИК ВА ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК ТАРАҚҚИЁТ ОМИЛИ

Минг шукрки, юртимиз тинч ва хотиржам. Халқимиз осойишта умргузаронлик қилмоқда. Буларнинг барчаси эл орасидаги аҳиллик ва тотувликнинг омилларидан бири бағрикенглик тамойилидир.
Маълумки, бизнинг қадимий ва саховатли заминимизда, кўп асрлар давомида турли миллат ва элат, маданият ва дин вакиллари тинч-тотув яшаб келган. Меҳмондўстлик, эзгулик, қалб саховати ва том маънодаги бағрикенглик, бизнинг халқимизга доимо хос бўлган ва унинг менталитети асосини ташкил этади.
Бугун мамлакатимизда 130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари бир оила фарзандларидек аҳил ва иноқ яшамоқда. Улар умумий уйимиз – Ўзбекистонимиз равнақи йўлида бирлашиб, барча соҳа ва тармоқларда фидокорона меҳнат қилмоқда, ривожланган бозор иқтисодиёти ва кучли фуқаролик жамиятига асосланган ҳуқуқий демократик давлат қуришга муносиб ҳисса қўшмоқда.

Батафсил...

ДИНИМИЗ СОФЛИГИНИ АСРАЙЛИК

Диёримиз мусулмонлари неча асрлардан бери Ислом дини кўрсатмаларига Имоми Аъзам Абу Ҳанифа Нўъмон ибн Собит асос солган ҳанафий мазҳабига мувофиқ ҳолда амал қилиб келмоқдалар.
Бу мазҳабда барча фиқҳий масалалар аниқ ва равшан баён қилинган. Ҳуқуқий муаммолар ўз ечимини топган. Ҳар бир масалага, унинг нозик жиҳатларигача эътибор қилинган. Абу Ҳанифа Нўъмон ибн Собит Қуръони каримни ёшлик давридаёқ тўлиқ ёд олдилар. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳадисларининг энг нозик қирраларигача пухта ўргандилар. Никоҳга оид жуда қийин ҳуқуқий муаммони ечганлари учун Имоми Аъзам, яъни Буюк Имом деган шарафли номга сазовор бўлдилар.

Батафсил...

ГЛОБАЛ ТАҲДИДЛАРНИНГ ХАВФ СОЛИШИ

Глобаллашув жараёнлари ва маънавий таҳдидлар фаслида дунёни тез суръатлар билан ўзгартираётган “глобаллашув” ҳодисасининг кўлами ва таъсири бугунги кунда кенгайиб, кучайиб бораётгани таъкидланади. “Шу маънода, глобаллашув — бу аввало ҳаёт суръатларининг беқиёс даражада тезлашуви демакдир”.
Ҳар қандай ижтимоий ҳодисанинг ижобий ва салбий томони бўлгани сингари, глобаллашув жараёни ҳам бундан мустасно эмас. Глобаллашув даврида давлатлар ва халқлар ўртасидаги интеграция ва ҳамкорлик алоқаларининг кучайиши, хорижий инвестициялар, капитал ва товарлар, ишчи кучининг эркин ҳаракати учун қулай имкониятлар вужудга келиши, кўплаб янги иш ўринларининг яратилиши, замонавий коммуникация ва ахборот технологияларининг, илм-фан ютуқларининг тезлик билан тарқалиши, турли қадриятларнинг умуминсоний негизда уйғунлашуви, цивилизациялараро мулоқотнинг янгича сифат касб этиши, экологик офатлар пайтида ўзаро ёрдам кўрсатиш имкониятларининг ортиши каби ижобий жиҳатларига эътибор қаратилади. Биринчи Президентимиз И.А.Каримов глобаллашув жараёнининг айни пайтда мафкуравий таъсир ўтказиш воситаси сифатида, турли сиёсий кучлар манфаатларига хизмат қилаётганини, ушбу жараён орқали миллий қадриятларимизга ёт ғоя ва қарашлар ёпирилиб кириб келаётганини, буларнинг барчаси қандай салбий оқибатларни келтириб чиқариши мумкинлигини ҳаётий мисоллар асосида ёритиб берган. Хусусан, бугунги кунда инсон маънавиятига йўналтирилган, бир қарашда арзимас бўлиб туюлган кичкина хабар ҳам, ахборот оламидаги глобаллашув шиддатидан куч олиб, кўзга кўринмайдиган, лекин зарарини ҳеч нарса билан қоплаб бўлмайдиган улкан зиён етказиши мумкин. Дарҳақиқат, ҳарбий, иқтисодий, сиёсий тазйиқни сезиш, кўриш, олдини олиш мумкин, аммо мафкуравий тазйиқни, унинг таъсири ва оқибатларини тезда илғаб олиш қийин. Шу маънода, биринчи Президентимиз И.А.Каримовнинг тобора кучайиб бораётган бундай хатарларга доимо сергак, огоҳ ва ҳушёр бўлиб яшаш, лоқайдлик ва бепарволикка барҳам бериш ҳақидаги даъватлари ғоят муҳим аҳамият касб этган. Бундай таҳдидларга қарши ҳар томонлама чуқур ўйланган, пухта илмий асосда ташкил этилган, мунтазам ва узлуксиз тарзда олиб бориладиган маънавий тарбия билан жавоб бериш мумкин.

Батафсил...

МИССИОНЕРЛАР НАЙРАНГЛАРИ

Миссионерлик лотин тилидаги «missio» сўзидан олинган бўлиб, «юбориш», «вазифа топшириш», миссионер эса “вазифани бажарувчи” деган маъноларни англатади. Миссионерлик бир динга эътиқод қилувчи халқлар орасида бошқа бир динни тарғиб қилиш билан боғлиқ назарий ва амалий фаолиятни билдиради.
Миссионерликнинг узвий қисми бўлган прозелитизм тўғридан-тўғри бирон бир динга ишонган фуқарони ўз динидан воз кечишга ва ўзга динни қабул қилишга мажбур қилишни англатади.
Миссионерлар турли соҳаларда ўз фаолиятини олиб боради. Масалан таълим соҳасидаги фаолияти, миссионерлар таълим тизимида ўз фаолиятини амалга оширишда алоҳида эътибор берадиган жиҳатлари қуйидагилар:
– мактабга янги ўқув йилига тайёргарлик кўриш учун таъмирлаш материаллари олиб берилади;
– ибодатга қатнайдиганларнинг бевосита таъмир ишларида қатнашиши таъминланади;
– ибодатга келувчиларнинг ахборотларига таяниб, янги ўқув йили арафасида муҳтож оилаларнинг болаларига дафтар, қалам ва бошқа канцелярия моллари олиб берилади;
– “Меҳрибонлик уйи” тарбияланувчиларига болалар кийим-бошлари ва ўйинчоқлар совға қилинади;
– Тил ва компьютер ўргатиш марказлари, ҳатто мактаб ёшигача бўлган болалар учун шу йўналишдаги ихтисослашган боғчалар очиш орқали ҳам ёшлар орасида тегишли тарғибот ташкил этилади.

Батафсил...

ДИНИЙ ЭКСТРЕМИСТИК ОҚИМЛАР ЗАЛОЛАТ БОТҚОҒИДИР

Ҳозирги даврдаги жаҳолат уруғини сочаётган сохта экстремистик ғояларга маърифий жиҳатдан курашда ислом динимиз тарихий тараққиётида ҳам шаклан бошқачароқ кўринишда бўлса-да, лекин мазмунан айнан шундай экстремистик ғоялар олдин ҳам бўлганига гувоҳ бўламиз. Динимиз тарихига назар солар эканмиз, яна шунга амин бўламизки, соғлом идрок, соғлом ҳақиқат ва ғоялар сохта ғоялар устидан ҳамиша ғалаба қозониб келган. Ислом динимиз ривожига буюк ҳисса қўшган бобокалонимиз Абу Мансур Мотуридийнинг илмий меросида сохта ғояларга қарши иш олиб борган курашини кўриш мумкин. У кишининг «Китоб ат-тавҳид» асарида сохта таълимотларга эргашишни олдини олишда ишончли далиллардан келтириб, бу йўлдаги барча хатоликлар сабабини аниқ кўрсатиб берганига гувоҳ бўламиз: «Таассуб, бу кўр-кўрона тақлид бўлиб, у жуда кенг тарқалган иллатдир, яъни бунда жуда кўпчилик бирон-бир маънавий ёки диний йўлбошчига, унинг фикрлари мазмун-моҳиятини тушунмаган ҳолда қўшилишга енгиб бўлмас мойиллик билдиради. Мана шу сабаб натижаси ўларок, ҳар бир фирқа ва ҳар бир йўналиш шу пайтга қадар ўз тарафдорларига эга бўлиб келмоқда. Бу мухлислар қачондир қабул қилинган сохта таълимотга садоқатда қатъийлик намойиш этмоқдалар ва яна ўзларини ҳақиқатнинг ягона эгалари ҳисобламоқдалар», – деган фикрлари бугунги диний-экстремистик гуруҳларга айтилгандек сезилади.

Батафсил...

ГЛОБАЛ ТАХДИДЛАРНИНГ ХАВФ СОЛИШИ

Бугун биз яшаётган давр, инсон тамаддунининг энг ривожланган чўққисига кўтарилган даври, илм-фан, техника-технологиялар ривожланган ва юксак имкониятлар эшиги очиқ давр ҳисобланади. Буни бир сўз билан айтганда глобаллашув асри деб аташ мумкин. Бу давр ўзининг ахборот оқимининг тезлиги, интеграциялашув ва ҳамкорлик алоқаларининг кучайиши, замонавий коммуникацияларнинг йўлга қўйилиши каби таъсирлари орқали намоён бўлмоқда.
Шуни ҳам алоҳида айтиш керакки, бу давр кенг имкониятлар даври бўлибгина қолмасдан, балки у ҳозирги шароитда ғоявий, мафкуравий таъсир ўтказишнинг ўткир қуролига ҳам айланиб, инсон ҳаётига ва у яшаётган жамиятга таъсир ўтказиши мумкин.
Давлат ва сиёсат арбоблари, файласуфлар ва жамиятшунос олимлар, шархловчи ва журналистлар, бугун кунни яъни, тез суръатлар билан ўзгариб бораётган, глобаллашувни юксак технологиялар замони деса, кимдир тафаккур асри, яна биров ялпи ахборотлашув даври сифатида изоҳламоқда. Ҳақиқатдан ҳам, бу фикрларнинг барчасида маълум маънода ҳақиқат, тўла маъно бор. Чунки уларнинг ҳар бири, ўзида бугунги шиддаткор ҳаётнинг қайсидир белги аломатини акс эттириши табиийдир. Глобаллашув яна шундай жараёнки, уни чуқур ўрганмаслик, ундан фойдаланиш стратегияси, тактикаси ва технологиясини ишлаб чиқмаслик, мамлакат иқтисоди ва маданияти, маънавиятини тоғдан тушаётган шиддатли дарё оқимига бошқарувсиз қайиқни топшириб қўйиш билан баравар бўлади.

Батафсил...

ВЕРТУАЛ ЎЙИНЛАРНИНГ ЭКСТРЕМИСТИК КЎРИНИШИ

Умумбашарий тараққиёт ва ахборот алмашув тизимларининг тез суръатларда ривожланиши инсониятга катта манфаат келтираётганини барчамизга маълумдир. Хусусан, интернет тармоғи орқали дунёнинг турли нуқталари билан алоқа ўрнатиш, керакли маълумотларни тўплаш, ижтимоий ҳаётнинг турли соҳаларини ривожлантиришда самарали фойдаланиб келинаётганини ҳеч ким инкор эта олмайди.
Афсуски, виртуал тармоққа барча ёшдаги, шу жумладан, ҳали ҳаётий тажрибага эга бўлмаган, онги энди ўсиб бораётган ўсмирларнинг ҳам кира олиши фарзандларимизни миллий қадриятларимизга содиқ инсон сифатида тарбиялаш масалаларида жиддий муаммолар келтириб чиқармоқда. Бошқача айтганда, хонадонимиздан минглаб километр узоқдаги ёвуз ниятли шахслар виртуал тизимлар орқали дунёга келганидан буён кўз қорачиғимиздек авайлаб-асраб келаётган фарзандларимизнинг онгини турли сохта ғоялар билан тўлдириб, ва уларни бошқариши имконияти юзага келганини очиқ тан олишимиз лозим.
Ҳозир вертуал ўйинлар келтириб чиқараётгн иллатлар, ёшларни ҳалокатга гририфтор этаётгани ва нобуд қилаётгани ҳақида сўз юритмоқчимиз. Шунингдек, Ислом динида бундай ишларга берилмаслик ҳақидаги кўрсатмаларига ҳам тўхталмоқчимиз.

Батафсил...

БУЗУҚЛИК ЎЧОҚЛАРИ

Оломонча маданият – енгил-елпи ҳаёт ва тизгинсиз нафс исканжаси, ахлоқсизликни намойиш этувчи фильмлар, мусиқа ва клиплар, интернет орқали тарқалаётган турли шов-шувли маълумотлар кўпчиликнинг осуда ҳаёт тарзига салбий таъсир кўрсатиб, жамиятда беқарор ҳолатларни чиқараётгани сир эмас. Интернет тармоғи орқали борган сари кенг тарғиб этилаётган умуминсоний қадриятларга зид иллатлар ва ахлоқ меъёрларига бутунлай қарши бўлган фильмлар ёшларимиз онгига салбий таъсир кўрсатиб, улардаги инсоний фазилатларнинг емирилишига олиб келмоқда.
Юртимизга оломонча маданият асосан интернет тармоғи орқали кириб келаяпти. Бу ҳол одоб-ахлоқ, миллий ва диний қадриятларга ҳурмат пасайиши каби кўплаб нохушликларни келтириб чиқаряпти. Ёшларнинг ҳаёсизларча кийиниши, таналарига расм чиздириши, қулоқ ва бурунларини тешиб, «зирак” тақиб олишлари, қиз болаларнинг ўғил болаларга ўхшаб кийиниши каби «мода” унсурлари айнан интернет орқали ёйилаётгани аниқ. Интернетдаги ғоявий тузоқлар гўё маданиятга ўхшаши ва ёшларга мойдек ёқиши билан ҳам хатарлидир. Инсоний ахлоққа терс оломонча маданият айрим ёшлар онгига чанг солиб, маънавият кушандасига айланмоқда. Ачинарлиси, мазкур «маданият” таъсирига берилиб қолганини ёки унинг қурбонига айланаётганини кўпинча ёшлар ўзлари сезмайди. Глобал ахборот тизимидаги хабарларни «фильтрсиз” қабул қилиш оқибатида ёшлар онги заҳарланмоқда.

Батафсил...

АҚИДАПАРАСТЛИК СОФ ИСЛОМДАН ЙИРОҚДИР

Маълумки мустакилликдан кейин юртимизда виждон эркинлиги тўлиқ таъминланди. Бу эркинлик фуқароларнинг у ёки бу динга эътиқод қилиш ёки хеч кандай динга эътиқод қилмаслик хуқуқини беради. Мамлакатимиз аҳолисининг 90 фоизидан ошиғи мусулмон бўлиши билан бирга, бошқа динга эътиқод қилувчилар ҳам бор ва уларга мусулмонлар қаторида барча эркинликлар тўлиқ кафолатланган. Бугунги кунда ислом динига нисбатан, бутун дунёда қизиқиш ва интилиш кучайиб, унинг

хайрихох ва тарафдорлари кўпайиб бормоқда. Бунинг асосий сабаби, муқаддас динимизнинг хаққонийлиги ва поклиги, инсонпарварлиги ва бағрикенглиги, одамзотни комиллик ва эзгуликка чорлаши билан боғлиқ.Таассуфки, хозирда ислом динини ниқоб қилиб, манфур ишларини амалга ошираётган мутаассиб кучлар хали онги шаклланиб улгурмаган, тажрибасиз, ғўр ёшларни ўз тузоғига илинтириб, улардан ўзларининг нопок мақсадлари йўлида фойдаланмокда. Бундай ножўя харакатлар аввало муқаддас динимизнинг шаънига доғ бўлишини, охир-оқибатда эса, маънавий ҳаётимизга салбий таъсир кўрсатишини барчамиз чуқур англаб олишимиз ва шундан хулоса чиқаришимиз зарур. Бугунги кунда диний шиорлар остида, сиёсий хокимятга интилаётган диний экстремистик ташкилотлар Марказий Осиё мамлакатлари, хусусан Ўзбекистондаги ижтимоий – сиёсий вазиятни издан чиқаришга харакат қилаётгани ачинарли бир холдир.

Батафсил...

ОММАВИЙ МАДАНИЯТНИНГ ОФАТЛАРИ

Табиийки, «оммавий маданият» деган ниқоб остида ахлоқий бузуқлик ва зўравонлик, индивидуализм, эгоцентризм ғояларини тарқатиш, бошқа халқларнинг неча минг йиллик анъана ва қадриятлари, турмуш тарзининг маънавий негизларига беписандлик, уларни қўпоришга қаратилган хатарли таҳдидлар барчамизни ташвишга солади.
Бугун ёшларимиз ўзига хос “ахборотла тўқнашуви” шароитида яшамоқдалар. “Оммавий маданият” ота-боболаримиз “қора” деган нарсаларни “оқ”, “оқ” деган нарсаларини “қора” деб уқтирмоқда. У қора юзига оқ ниқоб тақиб олиб, қора ниятларини амалга оширмоқда. Оммавий маданиятнинг пайдо бўлиши ва ривожлана бошлаши XIX аср охири ва XX аср бошларига тўғри келади. “Оммавий маданият” анъанавий маданиятнинг маълум йўналиши сифатида эмас, балки маданиятдаги сифат ўзгариши, ҳаёт тақозаси асосида юз берди. Оммавий ахборот ва коммуникация (радио, кино, телевидение, кўп нусхали газеталар, суратли журналлар, интернет) воситаларининг кескин ривожи ва тарқатилиши бунга сабаб бўлди.

Батафсил...

ИСЛОМОФОБИЯДАН КЎЗЛАНГАН ҒАРАЗЛИ МАҚСАДЛАР

Маълумки бугунги ҳаётимизни ривожланган ахборот воситаларисиз тасаввур қилиш қийин. Улар орқали дунёда нималар бўлаётганидан хабардор бўламиз, ахборот алмашамиз ва хокозо..
Лекин бизга келаёт маълумотлар ҳаммаси ҳам холис ва тўғри маълумотлар эмаслигини ҳаммамиз хам билавермаймиз.
Кейинги пайтларда ОАВлар орқали берилаётган маълумотлар орасида энг кўп ва нохолис тарзда тарқалаётгани бу ислом дини ва мусулмонлар ҳақидаги маълумотлардир.
Улардаги аксарият маълумотлар, исламфобияни тарғиб қилувчи, мусулмонларни ёмон кўрсатишган қаратилгандир.
Айниқса ғарб давлатларидаги нашрлар ва телекўрсатувларда бу нарса яққол номоён бўлмоқда. Бунга мисол қилиб айрим ғарб нашрларидаги Пайғамбаримиз алайҳи салом шахсиятига нисбатан хақорат саналгувчи карикатуралар ва ислом динини ва унга эътиқод қилгувчиларни террористик актга алоқодор қилиб кўрсатишларни келтиришимиз мумкин.
Ғарб давлатлари ёки бошқа минтақалардаги исломий харакатлар замирида Ислом дини ва маданятини ўзларининг дини ва тамаддуни ва маданиятларига асосий рақиб деб кўришларидадир. Мутахассисларнинг таъкидлашича, ислом динини ёмонотлиқ қилишга уринаётганлар асосан бу динни сиёсийлаштириб кўрсатиш гўёки мусулмонлар ғарб ўлкаларида кўпайиб бораётганларини рўкач қилиб, мусулмон мигрантларни киргизмаслик керак, улар бизнинг юртлариимзда бузғунчилик қиладилар деган даъво билан омманинг эътиборини ўзига қаратиш ва сайловларда кўп овоз олишга интилгувчи шахслар тарафидан илгари сурилаётганини айтадилар.

Батафсил...
Top
Разработано с JooMix.