Сўнгги янгиликлар

Мақолалар

ТЎҒРИ ТАНЛАНГАН ЭЪТИҚОД – ИНСОНИ ХАЁТИНИНГ ГАРОВИ

Яшаётган асримизда қуролли тўқнашувлар, оммавий келишмовчиликлар бўлмайди, деб башорат қилинган эди. Бироқ инсоният нафс балоси бор экан, манфаатлар тўқнашуви давом этавериши, бу эса ўз навбатида катта-кичик урушларни келтириб чикараверишига янги минг йилликнинг бошидаёқ яна бир бор гувохи бўлди.
Хавф факат шугинами? Йўқ, бунгача хали катор хатарлар бор: Миссионерлик, оломонча маданият, террорчилик, ақидапарастлик, турли радикал-экстремистик хуружлар…
Буларнинг барчасини умумлаштириб «эътиқодга тахдид» деб атаса бўлади. Бу таҳдиднинг нишон марказида халқнинг онги шаклланмаган ёшлари ва ташқи таъсирга берилувчан ёки қорнидан бошқа ғами йўк қатлами бўлиши билан хатарли. Айнан ўшандай кишилар қалбидаги эътиқодий бўшлиқ бизга дўст бўлмаганларнинг ғаразли мақсадларига хизмат килувчи бузуқ ақидалар билан тўлдирилади. Шу орқали халқ орасига фитна солинади.
«Эътиқод», «ақида»-арабча сўз бўлиб «ишонч» деган маънони англатади.
Кишининг ишончини ўзгартирдингизми, хаёт тарзи хам ўзгарди, деяверинг.
Энди у ўзи тўғри деб билган, ишонган ана шу ақиданинг чизиқларидан четланмайди.

Батафсил...

ИСРОФ – НЕЪМАТГА НОШУКУРЛИКДИР

Аллоҳ таоло инсонларни турли миллат ва элат шаклида яратиб, уларни Ер юзини макон тутиб, ундаги неъматлардан фойдаланиб ҳаёт кечиришга буюрди. Яна бандаларига беҳисоб неъматларни ато этиб қўйдики, буларни санаб адоғига етиб бўлмайди. Аллоҳ таолонинг Ўзи бу ҳақда Қуръони каримда бундай марҳамат этади: “Шунингдек, сизларга барча сўраган нарсаларингиздан ато этди. Агар Аллоҳнинг неъмат(лар)ини санасангиз, саноғига ета олмайсиз. Ҳақиқатан, инсон (ўзига) ўта золим ва (Раббига) жуда ношукрдир”.

Батафсил...

ГИЁҲВАНДЛИК БАЛОСИДАН ОГОҲ БЎЛАЙЛИК

Ҳозирги вақтда гиёҳвандлик балоси инсоният ҳаётига жиддий хавф солаётган, унинг азиз ва мукаррамлигига путур етказаётган машъум иллатлардан бўлиб турибди. Бежизга уни “аср вабоси” деб сифатлашмаган.
Тарихий маълумотларга кўра, гиёҳвандлик, афюн истеъмол қилиш милодий ўн учинчи асрда мўғуллар истилоси чоғида улар томонидан дунёнинг кўплаб мамлакатларига тарқатилган. Аллома ибн Ҳожар ал-Маккийнинг “Фатовои Кабир”ида айтилишича, “Гиёҳвандлик моддаларини истеъмол қилишда бир қанча зарарлар мавжуд: у инсон тафаккурини ўтмаслаштиради, тананинг турли касалликларга чидамлилигини йўқотади, хотирани сусайтиради, бош, юрак, сил, истисқо хасталикларини юзага келтиради, ибодатдан тўсади, шарму ҳаёни кетказади, инсоний муносабатлар ва мурувватга зарар етказади”. Бундан ташқари, бу зарарли иллат инсонни ўта ялқов, камғайрат, оилага бепарво, ҳамиятсиз, жинсий заиф қилиб қўяди, кўзни хиралаштиради, тишларни тўкиб юборади.

Батафсил...

ФАРЗАНДЛАРИМИЗНИ АДАШИШЛИКДАН САҚЛАЙЛИК

Мустақиллик йиллирида юртимизда катта ўзгаришлар бўлди, маданятимиз ва маърифатимиз янада тараққий этди ва шунинг баробарида миллий ва диний қадрятларимизга этибор ошди. Буларнинг ҳаммаси яратганнинг бизга берган буюк неъмати, тинчликнинг бардавомлигидандир. Лекин кейинги пайтда тинчлигимиз ва тарақиётимини кўраолмаётган баъзи бир динни ниқоб қилиб, тинчлигимизга рахна солаётган кучлар йўқ эмас.

Батафсил...

ОҚИМЛАР БУ ДИН ЭМАС!

Юртимиз истиқлолга эришгач, барча соҳаларда бўлгани сингари, халқимиз диний ва милллий кадриятларига яна эга бўлди, масжид ва мадрасалар очилди, зиёратгохлар таъмирланди, азалий орзуларимиздан бўлган Муқаддас Хаж зиёратига йуллар очилди, мустақиллик йиллари диний эътиқод эркинлиги қонун йўли билан кафолатланди. Мамлакатимизда 16 та диний конфессияга тегишли 2231 та диний ташкилот, жумладан 2037 та масжид, 9 та мадраса, шунингдек, Тошкент Ислом университети ва Тошкент Ислом институти, “Мир Араб” олий мадрасаси фаолият кўрсатмокда, лекин дераза очилганда мусаффо ҳаво билан чанг – ғуборлар хам кирганидек, гўёки “Исломни ўргатиш” шиори остида юртимизга турли оқим вакиллари хам кириб келиб, аждодларимиз бир неча асрлар давомида амал қилган “ Ахли сунна вал жамоат “ йўналиши, “Ҳанафий” мазхабига тўғри келмайдиган даъватлар билан халқимизни чалғитишга уриндилар, натижада маълум бир вақтдан кейин, халқимиз орасида хам турли фирқа ва оқимларга қўшилиб, адашган инсонлар пайдо бўлди. «Фирқа» сўзи маълум бир тоифага ишлатилади, бошқа динларда бўлгани каби мусулмонлар ичида хам фирқалар бор.
Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо С.А.В. айтганларидек, ислом динида 73 та фирқага бўлиниш юз беради, уларнинг биттасигина тўғри йўлда, колгани эса залолатда хисобланади. Қуръони карим оятлари ва хадислар фирқаларга бўлинмасликка буюради. Исломда дастлаб пайдо бўлган фирқа – “хорижийлардир”.

Батафсил...

АЁЛ – ОИЛА ТАЯНЧИ

Ислом динининг барча илоҳий таълимоти ва йўл йўриқлари ер юзида инсонлар ўртасида ўзаро дўстлик ва биродарлик, бир-бирларига меҳр-шафқат кўрсатиш, хусусан жамиятнинг ажралмас бир томони, яъни оила таянчи, меҳрибон волида ва садоқатли хотин, севикли қиз, азиз опа-сингил, қайнона ва келин бўлган аёл зотига улуғ назар билан қарашга буюради.

Батафсил...

МИССИОНЕРЛАР ТУЗОҒИДАН САҚЛАНИНГ

Мамлакатимиз мустақиллигининг дастлабки кунлариданоқ, бизнинг маънавий барқарорлигимизга раҳна солувчи турли хил кучлар пайдо бўлди. Улар ота-боболаримиз минг йиллар давомида эътиқод қилиб келаётган ислом дини қадриятларини камситишга, эътиқоди ҳали мустаҳкам бўлмаган ёшларимизни, шароит тақозаси билан муҳтожликка дуч келган айрим фуқароларимизни (уларга беғараз ёрдам бериш баҳонасида) бегона диний секталарга чорлашга интилувчи кимсалар пайдо бўлди. Бундай кимсалар айрим сиёсий кучларнинг манфаатларига хизмат қилувчи миссионерлик ташкилотлари вакилларидир.

Батафсил...

ТОТУВЛИК ЎЗАРО ҲУРМАТДАН БОШЛАНАДИ

Халқимизнинг тинч ва осуда ҳаёт кечиришининг муҳим омилларидан бири, бу ўзаро ҳурмат каби улуғ фазилатларни ўзида мужассам қилишидир. Динимизда катталарга ҳурмат-кичикларга иззатли бўлиш ҳам муҳим амаллардан эканлиги таъкидланади.
Жамиятимиздаги ўзаро ҳурмат, меҳр-оқибат ва бағрикенглик каби олийжаноб фазилатлар, миллий ва умумбашарий қадриятларга уйғун бўлиб аҳил ва иноқ бўлиб яшашни таъминлайди. Юртимизда истиқомат қилаётган барча миллат ва элат вакиллари, жаҳон ҳамжамияти томонидан кенг эътироф этилмоқда. Мамлакатимизда бир юз ўттиздан ортиқ миллат ва элат вакиллари ягона оила фарзандларидек аҳил яшайди. Ана шундай кўп сонли миллат ва элат вакилларининг биргаликда, ҳамкор ва ҳамжиҳат бўлиб умр кечириши ўзаро ҳурмат натижасидир. Шунингдек бош қомусимизда, мамлакатимизда яшаётган барча миллат вакиллари миллати, тили, эътиқоди, ижтимоий холатидан қатъий назар Ўзбекистон ҳалқини ташкил қилиши ва уларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари, шунингдек эътиқод эркинлиги мустаҳкамланган. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 18-моддасига кўра, “Ўзбекистон Республикасида барча фуқаролар бир хил ҳуқуқ ва эркинликларга эга бўлиб, жинси, ирқи, миллати, тили, дини, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахсий ва ижтимоий мавқеидан қатъий назар, қонун олдида тенгдирлар”. Асосий қонунимизда ушбу ҳуқуқнинг акс эттирилиши мамлакатимизда инсонларнинг виждон ва эътиқод эркинлиги таъминланишининг ҳамда ўзаро ҳурматнинг асоси бўлиб хизмат қилмоқда.

Батафсил...

МУБОРАК САФАР ОЗУҚАСИ

Муборак сафар деганда, мўмин-мусулмон инсоннинг хаёлига аввало ҳаж ибодати келади. Чунки мана шу муборак сафар давомида аввало Аллоҳнинг уйини, Аллоҳнинг севикли пайғамбари Муҳаммад (сав)нинг қабрларини ва бошқа муборак жойларни зиёрат қилади. Энди мана шу муборак сафарнинг шартлари ва одоблари бор. Қуръони каримда ҳажнинг фарзлиги ҳақидаги оятда шундай дейилган: яъни:
“…Йўлга қодир бўлган одамлар зиммасида Аллоҳ учун Байтни ҳаж қилиш (фарзи) бордир…”. Ушбу ояти карима ила хаж ибодати фарз бўлган. Маънонинг ўзидан билиниб турибдики, хаж ибодати хаммага хам фарз бўлавермайди. Балки «Одамлардан йўлини топганларига» фарз бўлади. Улар кимлар? Улар-соғлиғи яхши, ҳажга бориб-келишга оиласидан оширган маблағи бор, йўлида хавф-хатар йўқ, аёл киши бўлса, махрами бор шахслардир. Ушбу шартларни ўзида мужассам этган ҳар бир мусулмонга умрида бир марта ҳаж қилиш фарздир. Улар имкони бўла туриб, ҳаж қилмасалар, катта гуноҳ қилган бўладилар. Шунинг учун ҳам, оятнинг охирида: «Кимки куфр келтирса, Аллоҳ оламлардан бехожатдир», дейиляпти. Яъни, кимки имкони бўлиб туриб, ҳаж қилмаса, Аллоҳга бунинг зарари йўқ. Чунки, У-бутун оламларга, жами борлиқда ва умуман, ҳеч кимга хожати йўқ Зот. Бинобарин, ҳаж қилмаганнинг тоатига ҳам бехожатдир. Ҳадиси шарифлардан бирида: «Ким ҳажга қодир бўлсаю, ҳаж қилмаса, ҳоҳласа яҳудий бўлиб ўлсин, ҳоҳласа насроний бўлиб ўлсин», дейилган. Ҳаж ибодати Ислом арконларининг бешинчиси, яъни энг сўнгиси бўлиши ҳам бежиз эмас, албатта. Зеро, ҳаж амалларини бажаришни истаган киши аввалги арконларни ҳам адо этиб келаётган, ўзининг гўзал хулқу одоби билан атрофдагиларга намуна бўладиган, қолаверса, саноқли ҳаж кунларини охирати учун захира бўладиган амаллар билан ўтказишга ошиқадиган инсон бўлиши лозим. Яна Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади: Бақара 197

Батафсил...

ВАТАН ҲИМОЯСИ УЛУҒ ШАРАФ

Ислом дини инсонпарварлик ва тинчликпарварлик динидир. У барча инсоний туйғу ва қадриятларни улуғлайди ва кишиларни шунга ўргатади. Мана шундай туйғулардан бири меҳр-оқибат, соғинч, муҳаббатдир. Улар аввало ота-она, ака-ука, ёр-дўстлар билан боғлиқ. Бошқача қилиб айтганда, уларнинг барчаси инсон туғилиб ўсган уйи, маҳалласи, қишлоғи-Ватани деган тушунчада мужассамдир.
Ватан атамаси аслида арабча сўз бўлиб, она-юрт маъносини англатади. Ватан тушунчаси кенг маънода ва тор маънода қўлланилади. Бир ҳалқ вакиллари жамул-жам яшаб турган, уларнинг аждодлари азал-азалдан истиқомат қилган ҳудуд назарда тутилса, бу кенг маънодаги тушунчадир. Киши туғилиб ўсган уй, маҳалла, қишлоқ назарда тутилса бу тор маънодаги тушунчадир.
Ватан-муқаддас даргоҳ. Уни ҳимоя қилиш, душманлардан асраш, равнақи, фаровонлиги ва тинчлиги йўлида хизмат қилиш ҳар бир мусулмон учун ҳам фарз, ҳам қарздир. Пайғамбаримиз Расулуллоҳ (с.а.в): «Молини, жонини, динини ва аҳлини ҳимоя қилиш йўлида ҳалок бўлган киши шахид мақомидадир», -деганлар. Хадисда санаб ўтилган мол, жон, дин ва оила киши ҳаётининг мазмуни, унинг Ватанини ифода этади.

Батафсил...

БИР БОЛАГА ЕТТИ МАҲАЛЛА ОТА-ОНА

Инсониятга Аллоҳнинг марҳамати, улуғ неъмати бўлиб келган Ислом дини бағрикенглик сифати билан машҳурдир. Бу ҳақда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Мен ҳаққа мойил, бағрикенг бўлган дин билан юборилдим”, деганлар.
Ислом динининг бағрикенглиги Қуръони каримда ҳам ўз ифодасини топган бўлиб, унда Аллоҳ таоло бошқа дин вакиллари билан ҳусни муомалада бўлишга буюриб: “Дин тўғрисида сизлар билан урушмаган ва сизларни ўз юртингиздан (ҳайдаб) чиқармаган кимсаларга нисбатан яхшилик қилишингиз ва уларга адолатли бўлишингиздан Аллоҳ сизларни қайтармас. Албатта, Аллоҳ адолатли кишиларни севади”, – деган (Мумтаҳана сураси, 8-оят). Демак, кўнглида адовати бўлмаган ҳамда жамиятда зарари тегмайдиган кишилар билан яхши муомалада бўлиб, улар билан дунёвий ишларда ҳамкорлик қилиш, шунинг билан бирга тинчлик ишига раҳна соладиган, Ислом дини равнақига зиён етказиш ғаразида бўлган кишиларга нисбатан муросасозлик қилиб ўтирмаслик динимиз талабидир. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Эзгулик ва тақво (йўли)да ҳамкорлик қилингиз, гуноҳ ва адоват (йўли)да ҳамкорлик қилмангиз! Аллоҳдан қўрқингиз! Албатта, Аллоҳ азоби қаттиқ зотдир”, – деб марҳамат қилган (Моида сураси, 2-оят).

Батафсил...

ТЎҒРИ ЙЎЛДАН АДАШГАНЛАР ҚИСМАТИ

Ўқийман, ишлайман, элга, одамларга наф келтираман деган киши учун юртимизда барча шароит муҳайё қилинган.
Зеро, ингичка игна ҳам, йўғон мих ҳам кўзга кирса, кўр қилиши мумкин бўлгани каби, Ватан манфаатининг бир заррасига хиёнат қилиш ҳам оғир гуноҳдир. Ватанга хиёнат. Бу сўзни эшитишнинг ўзиёқ инсон юрагига оғриқ солади. Вужуд-вужудингни титратиб юборади. Ахир киши ўзига, оқ сут берган онасига, қўлига нон тутган отасига, уни азизлаган элига, халқига, ота-боболари амал қилган дин-эътиқодга хиёнат қилиши мумкинми?

Батафсил...
Top
Разработано с JooMix.