Сўнгги янгиликлар

РАМАЗОН

ШАҲИДЛИКМИ ЁКИ ҚОТИЛЛИК

Бугунги кунда маънавиятимиз тобора юксалиб боряпти, мамлакатимиз моддий ва маьнавий жиҳатдан кун сайин ривожланиш сари қадам босяпти. Лекин, афсуски, бу неьматлардан фойдалана туриб, ношукирлик қиладиган, ғанимларимиз ноғорасига ўйнайдиган, ўз юртига тош отадиган нобакорлар ҳам йўқ эмас. Айниқса, одамлар орасида турли экстремистик, бузғунчи ақидапараст ва мутаассиб оқимларнинг ботил ақидаларига эргашиб залолатга кетган гумроҳлар ҳам борлиги кишини ранжитади. Замонамизда пайдо бўлаётган янги оқим ва фирқаларга бир назар ташласак, уларнинг илдизлари, асослари ва ғоялари узоқ тарихдаги хорижийлар, муржиийлар, мўьтазила, ваҳҳобия каби бузғунчи тоифалар ғоялари билан ҳамоҳанг эканини англаймиз.

Батафсил...

ҲАНАФИЙЛИК – ИСЛОМДАГИ ЭНГ МЎЪТАДИЛ МАЗҲАБ

Жаҳон динлари тарихий тараққиёти тажрибасидан маълумки, улар ривожининг муайян бир босқичида турли йўналиш ва оқимларга бўлинган. Шунингдек, Ислом динида ҳам иккита йўналиш: суннийлик (аҳли сунна вал-жамоа-суннат ва жамоат аҳли) ва шиалик шаклланган. Бу йўналишларнинг ҳар бирида турли масалалар бўйича, турли қарашларга эга бўлган мазҳаблар келиб чиққан. Мазҳаб сўзи арабча «оқим, йўл, таълимот, йўналиш» ёки бирор диний масала бўйича маълум бир олим-уламолар йўналишидан бориш мазмунини англатади. Илк исломда мазҳаб тушунчаси асосан фикхий (ҳуқуқий) мактабларга нисбатан қўлланилган ва ҳозир ҳам шундай тушунмоқ лозим.

Батафсил...

ЖАҲОН АХБОРОТ ТАРМОҒИДА ФИТНАЛАР ХУРУЖИ

Фитна сўзи луғатда синов, имтиҳон маъносида бўлиб, истилоҳда эса кишиларни диндан қайтариш, тинчлик ва диёнатга қарши ҳаракатга чорлаш маъносини билдиради. Инсоннинг имон-эътиқоди, ибодат қилиши, унинг инсоний фазилатлари рўёбга чиқишига тўғаноқ ёки синов бўладиган барча нарсалар ҳам фитна ҳисобланади. Пайғамбаримиз (соллалоҳу алайҳи ва саллам) бир ҳадисда марҳамат қиладилар: «Йўлнинг бошида бир чорловчи: “Эй инсонлар! Тўғри йўлга жам бўлиб киринглар ва бўлиниб кетманглар”-деб туради. Бу чорловчи- Аллоҳнинг китоби. Қачонки инсон нотўғри йўл эшикларини очишни ирода қилса йўлнинг тепасида яна бири: "Эй шўринг қурғур, очма уни!" -деб туради. Бу чорловчи ҳар бир мусулмоннинг қалбидаги Аллоҳнинг насиҳат қилгувчиси (илхоми)дир» (Имом Аҳмад,Термизий, Насоий).

Батафсил...

ДИНИЙ ЭКСТРЕМИСТИК ОҚИМЛАР ЗАЛОЛАТ БОТҚОҒИДИР

Ҳозирги даврдаги жаҳолат уруғини сочаётган сохта экстремистик ғояларга маърифий жиҳатдан курашда ислом динимиз тарихий тараққиётида ҳам шаклан бошқачароқ кўринишда бўлса-да, лекин мазмунан айнан шундай экстремистик ғоялар олдин ҳам бўлганига гувоҳ бўламиз. Динимиз тарихига назар солар эканмиз, яна шунга амин бўламизки, соғлом идрок, соғлом ҳақиқат ва ғоялар сохта ғоялар устидан ҳамиша ғалаба қозониб келган. Ислом динимиз ривожига буюк ҳисса қўшган бобокалонимиз Абу Мансур Мотуридийнинг илмий меросида сохта ғояларга қарши иш олиб борган курашини кўриш мумкин. У кишининг «Китоб ат-тавҳид» асарида сохта таълимотларга эргашишни олдини олишда ишончли далиллардан келтириб, бу йўлдаги барча хатоликлар сабабини аниқ кўрсатиб берганига гувоҳ бўламиз: «Таассуб, бу кўр-кўрона тақлид бўлиб, у жуда кенг тарқалган иллатдир, яъни бунда жуда кўпчилик бирон-бир маънавий ёки диний йўлбошчига, унинг фикрлари мазмун-моҳиятини тушунмаган ҳолда қўшилишга енгиб бўлмас мойиллик билдиради. Мана шу сабаб натижаси ўларок, ҳар бир фирқа ва ҳар бир йўналиш шу пайтга қадар ўз тарафдорларига эга бўлиб келмоқда. Бу мухлислар қачондир қабул қилинган сохта таълимотга садоқатда қатъийлик намойиш этмоқдалар ва яна ўзларини ҳақиқатнинг ягона эгалари ҳисобламоқдалар»,

Батафсил...

ГЛОБАЛ МУАММОЛАР ХУШЁРЛИККА ЧОРЛАЙДИ

Глобаллашув жараёнининг тобора кенг кўламда намоён бўлиши жамият ҳаёти, кишилар турмуш тарзи ва менталитетига янги эҳтиёжларнинг, коммуникация шарт-шароитлари ва шакллари, қадриятларнинг пайдо бўлиши, оммавий маданият намуналарини сингдириш  орқали жиддий таъсир кўрсатади

ХХI асрда дунё халқлари ҳаётида глобаллашув жараёнида жуда катта оламшумул ўзгаришлар кузатилиб, инсон томонидан кўплаб янги кашфиётлар қилинди, ер ости ва ер усти бойликларининг мисли кўрилмаган қисми ўзлаштирилди. Айниқса, техника мислсиз даражада тараққий этди. Бу ишлар албатта инсонлар учун кўп имкониятлар ва қулайликларни яратиб берди. Лекин шу билан биргаликда глобал миқёсдаги кўплаб муаммоларни ҳам келтириб чиқарди.

Батафсил...

ТИЛИМИЗНИ АСРАЙЛИК

Аллоҳ таоло инсонларга шунчалик кўп неъматларни берганки, буларнинг баъзиларининг қадрини билсакда, баъзиларининг қадрини билмаймиз. Сўзлаш неъмати Аллоҳ таолонинг инсонларга берган энг буюк неъматларидан бири бўлиб, айнан ана шу неъмат билан инсонларни бошқа махлуқотларидан устун ва улуғ қилиб қўйди. Ҳаттоки Қуръони каримда шундай марҳамат қиладики: «Меҳрибон Зот Қуръонни таълим берди. У Зот инсонни яратиб унга (дилидаги мақсадини аён эта олиши учун баённи) нутқни таълим берди.” (Ар Роҳман, 1-4 оятлар).

Батафсил...

ТИНЧЛИК ВА ТЎКИНЛИК ХОТИРЖАМЛИК ОМИЛИ

Бугун эл-юртимиз ўз тарихида бошидан кечирган мисли кўрилмаган синов ва суронли кунларни тасаввур қилар эканмиз, Ўзбекистонимиз ўз озодлиги, ўз қадр-қиммати учун ҳамиша мардлик ва матонат кўрсатиб келган, ҳеч кимга бош эгмаган ва ҳеч қачон бош эгмайди. “Юртимиз тинч, ҳаётимиз фаровон бўлсин”, - Ана шу қисқа, лекин замирида олам-олам маъно мужассам бу сўзларни ҳар сафар эшитганимизда, ён-атрофимизда, дунёнинг турли бурчакларидаги низо ва зиддиятлар, келишмовчиликлар, шунингдек, турли табиий офат-у ёнғинлар гирдобида қолган давлатлар ва халқлар кўз олдимизга келади. Шунда тинчлик неъматининг қадри нақадар улуғ ва бебаҳо эканлигига яна бир карра иймон келтирамиз.

Батафсил...

ИСЛОМ МУТААССИБЛИКНИ ҚОРАЛАЙДИ

Сўнгги йилларда ислом динини ўзларига ниқоб қилиб олган бир гуруҳ манфур кимса ва тоифалар пайдо бўлди. Улар жамият ўртасида бузғунчилик, ноҳақ қон тўкилиш каби салбий ҳолатларни авж олдириб, мусулмонлар тинчлигини бузиб, халқ орасида низо чиқариш ҳамда нифоқ солишга ҳаракат қилмоқдалар. Ўзларини «Ислом дини ва мусулмонларни ҳимоя қилувчи халоскор фирқа» деб эълон қилган ҳолда бегуноҳ мусулмонларнинг ўлимига сабаб бўлмоқдалар. Энг ёмони, улар ўз хатти-ҳаракатларини асослаш учун ҳар бир мусулмон учун муқаддас бўлган Қуръони карим ва ҳадиси-шарифларни ўзларининг мақсадлари йўлида тафсир ва таъвил қилиб мусулмонлар ўртасида нифоқ чиқаришга уринмоқдалар.

Батафсил...

ФАТВОЛАР ҲАМДА ЕТАКЧИ УЛАМОЛАРНИНГ АСАРЛАРИДА АҚИДАПАРАСТЛИК ВА ЗЎРАВОНЛИКНИНГ ҚОРАЛАНИШИ

Бутун дунёни тинчлик ва меҳрибонликка, одамларни раҳм-шафқат ва адолатли бўлишга буюрадиган ислом динининг пок номини булғаб, унга зид бўлган бузғунчиликларни «ислом ниқоби» остида амалга оширилиши бугунги кундаги энг ачинарли холатдир. Самовий динларнинг биронтаси зўравонликни, зулмни оқламайди ва қўллаб-қувватламайди. Ояти каримада: “Бирор жонни ўлдирмаган ёки Ерда (бузғунчилик ва қароқчилик каби) фасод ишларини қилмаган инсонни ўлдирган одам худди ҳамма одамларни ўлдирган кабидир. Унга ҳаёт бахш этган (ўлимдан қутқариб қолган) одам эса, барча одамларни тирилтирган кабидир”. Расулларимиз уларга (илоҳий) ҳужжатларни келтирдилар. Сўнгра уларнинг кўпчилиги ўшандан кейин (ҳам) Ерда исроф қилувчилардан бўлдилар”, деб марҳамат қилинади. (Моида сураси, 32-оят). Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда шундай дейилади: «Қиёмат куни биринчи савол нохақ тўкилган қон тўғрисида бўлур».

Батафсил...

ТИНЧЛИКНИ АСРАШ - ДАВР ТАЛАБИ

Халқимиз тинчликни юксак қадрлайди, уни орзу-интилишлар, яхши ниятлар гаровининг муҳим кафолати деб билади. Тинчлик ва барқарорлик ҳукм сурган мамлакатдагина илм-фан, маданият юксак тараққий этади, бунёдкорлик ишлари ривож топади. Биринчи Президентимиз “Юксак маънавият -енгилмас куч” асарида: “Барчамизга аён бўлиши керакки, қаердаки бепарволик ва лоқайдлик ҳукм сурса, энг долзарб масалалар ўзибўларчиликка ташлаб қўйилса, ўша ерда маънавият энг ожиз ва заиф нуқтага айланади. Ва, аксинча, қаерда – ҳушёрлик ва жонкуярлик, юксак ақл-идрок ва тафаккур ҳукмрон бўлса, ўша ерда маънавият қудратли кучга айланади”, - дея таъкидлаганлар.

Батафсил...

ТИНЧЛИКНИ АСРАШ ДАВР ТАЛАБИ

Эзгу мақсадли инсон орзу-умидини амалга ошириши учун энг катта таянч тинчлик ва осойишталик муҳитидир. Одатда, тинчлик сўзи кишини безовта қилмасликни, ҳолатларнинг тинч ва осойишта, уруш-жанжалсизлигини, ҳаёт ва турмуш тизимини бир меъёрда бўлишлигини ифода этади. Оилада тинчлик ва осойишталик ҳукм сурса, оила бардавом ва мустаҳкам бўлади, мамлакат тараққиёти, фаровонлиги, юрт аҳлининг турмуши обод бўлади.

Дарҳақиқат, Аллоҳ асрасин, оила ва юрт нотинч бўлса, тўй-томоша, кўнгилхушлик, ҳазил-мутойиба, ҳаёт лаззатини тасаввур қилиб бўлмайди. Инсон бирор луқмани хотиржам ютмайди, ҳар қандай кошона уй-жой, мол-мулк, бола-чақа инсон танасига оғирлик қилади. Урушлар сабабидан меҳр-оқибат, инсонийлик унутилади, ҳар қандай эзгу амаллар, улуғ мақсадлар поёнига етмайди. Ер қанчалик кенг бўлишлиги билан шунчалар тор ва зиқ кўринишга мубтало бўлади. Демак, хотиржамлик, осойишталик неъматини сўрашликда доно халқимиз нечоғлик тўғри ва гўзал йўл танлаган. Муқаддас динимиз дастури бўлмиш Қуръон оятларида тинчлик-осойишталикка катта эътибор қаратилиб, Аллоҳ таоло: “Қачон (Биз) инсонга (тинчлик, саломатлик, фаровонликни) инъом этсак, у (шукр қилишдан) юз ўгириб, ўз ҳолича кетур. Қачон унга (хасталик, камбағаллик каби) бирор ёмонлик етса, ноумид бўлур” (Исро, 83) деб, тинчлик-осойишталик тўғрисида марҳамат қилади. Аллоҳ таоло бандаларини ўзаро иттифоқликда, аҳилликда, тинчлик-омонликда яшашга даъват этиб: “Агар мўминлардан икки тоифа ўзаро урушиб қолсалар, дарҳол улар ўртасини ислоҳ этингиз!”. (Ҳужурот, 9) деган инсонпарварлик тамойилини яратишга чақиради.

Батафсил...

МАЪНАВИЙ – АХЛОҚИЙ БУЗУҚЛИКДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ

Мустақил Ўзбекистонимиз тарихан қисқа муддатда босиб ўтган мураккаб, айни пайтда шарафли тараққиёт йўли ҳамда бу йўлда эришган улкан ютуқ ва марраларимиз ҳақида гап кетганда, барча соҳалар ва тармоқлар қатори маънавий ҳаётимизда юз берган буюк ўзгаришларни фахр - ифтихор билан тилга оламиз.

Батафсил...
Top
Разработано с JooMix.